Μετς μι απ!

by

Η Μάρω Καρδαμίτση Αδάμη (ΕΜΠ) για το Μετς :

ΓYPΩ ΣTA 1870 ο Κάρολος Φιξ χτίζει την πρώτη μεγάλη μπιραρία του στις πλαγιές του Αρδηττού. Από το όνομα της μπιραρίας του Φιξ «Μετς», σε ανάμνηση της μάχης του τότε επίκαιρου γαλλογερμανικού πολέμου πήρε στη συνέχεια το όνομά της η περιοχή και το κρατάει μέχρι σήμερα.

Γύρω από την μπιραρία άρχισε σταδιακά να σχηματίζεται μια μικρή συνοικία από εποίκους της Τζιάς που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα.

Σιγά σιγά δίπλα στο κεντράκι του Μετς, που μετατρέπεται σε καφέ αμάν, καθώς ο Φιξ μεταφέρει την μπιραρία του απέναντι από το εργοστάσιό του στη λεωφόρο Συγγρού, ανοίγουν και άλλα κέντρα διασκέδασης και κάποια υπαίθρια θεατράκια, καφωδεία ή cafs chantants, το «Αντρον των Νυμφών» το 1871, το «Ιλισσίδων Μουσών» ένα χρόνο αργότερα και ο «Παράδεισος».

O γραφικός πεζόδρομος Nικ. Θεοτόκη στο σημερινό Mετς της Aθήνας. H διευκρίνιση μοιάζει περιττή, ωστόσο η ονομασία προέρχεται από τη γαλλική πόλη Mετς (Metz), που βρίσκεται 329 χλμ. βορειοανατολικά του Παρισιού. Mετά τον γαλλο-γερμανικό πόλεμο του 1870-71 η Γαλλία αναγκάστηκε να την παραχωρήσει στους Bαυαρούς. Tιμώντας τη μεγάλη τους νίκη, οι Eν Eλλάδι Bαυαροί αξιωματικοί απολάμβαναν την μπίρα τους στις πλαγιές του Aρδηττού, στην μπιραρία «Mετς» του συμπατριώτη τους Kαρόλου Φιξ. Aπό τότε, η γειτονιά της Aθήνας ταυτίστηκε με αυτήν την ονομασία (φωτ.: Kανάρης Tσίγκανος).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το βατραχονήσι, η μικρή νησίδα του Ιλισού μπροστά από το Ζάππειο, αποκτά ξεχωριστή αίγλη. Το πρόγραμμα περιελάμβανε ξένες τραγουδίστριες, χορευτικές επιτυχίες και μικρές παραστάσεις.

Tα «Παντρεμενάδικα»

Η καταπληκτική θεά που εξασφάλιζε ο περιφερειακός δρόμος του Αρδηττού, ο «εξώστης» του, όπως τον αποκαλεί ο Κ. Δημητριάδης όπου με μια ματιά μπορούσε κανείς να αγκαλιάσει «Τα Φάληρα, την Ακρόπολη, την Αθήνα ολάκαιρη, τις Κολώνες του Ολυμπίου Διός, το Ζάππειο, το Λυκαβηττό και το βάθος τα βουνά», λειτουργεί ως πόλος έλξης για τους Aθηναίους.

Στις αρχές του 20ού αιώνα η περιοχή ήταν γνωστή με το όνομα «Παντρεμενάδικα» από κάποια μικρά ξύλινα παραπήγματα που χτίστηκαν εκεί, κέντρα ερωτικών συναντήσεων. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή Παντρεμενάδικα ονόμασαν τη γειτονιά από ένα γάμο που έγινε εκεί στα τέλη του 19ου αιώνα, με γαμπρό τον μπαρμπα-Γιάννη Μαρίνο 80χρονών και «νεαρή ύπαρξη» που την αγαπούσε ιδανικά από… πενήντα χρόνια και που είχε πατήσει ήδη τους… 75 Μαΐους.

Επί δημαρχίας Σπύρου Μερκούρη διαπλατύνεται και δεντροφυτεύεται η λεωφόρος Αναπαύσεως, ενώ ταυτόχρονα κατασκευάζεται νέα μεγάλη γέφυρα στην αρχή της πάνω από τον Ιλισό. Την ίδια περίοδο μεταρρυθμίζεται και επεκτείνεται το Α΄ Νεκροταφείο στην κατάληξή της, ενώ περατώνεται και το εκκλησάκι των Αγίων Θεοδώρων με αρχιτέκτονα τον Αρμόδιο Βλάχο (κατ’ άλλους τον Ι. Κολλινιάτη). Το παλιό μικρό εκκλησάκι του Αγίου Λάζαρου είχε ήδη από το 1898 κριθεί ανπεπαρκές «όντος μικρού και ακατάλληλου συγχρόνως δε και ετοιμόρροπου». Μετά την ανέγερση των Αγίων Θεοδώρων επισκευάσθηκε και ο Αγιος Λάζαρος.

Το 1908 το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων αποφάσισε να διαιρέσει την πόλη σε τέσσερα τμήματα στη συνέχεια να προχωρήσει στη διαίρεση των τμημάτων σε 68 συνοικίες. Σαράντα δύο συνοικίες κράτησαν τα ονόματά τους, σε 14 έγινε πρόταση να αλλάξουν, και στις υπόλοιπες που αποτελούσαν την επέκταση της πόλης, δόθηκαν καινούργια.

Ανάμεσα σε αυτές που προτάθηκε να αλλάξουν όνομα ήταν και το «Βατραχονήσι» σε συνοικία «Σταδίου», τα «Παντρεμενάδικα» σε συνοικία «Αρδηττού», η Πλάκα σε συνοικία «Νέας Αγοράς» κ.τλ. Κάποιες απ’ αυτές έγιναν εύκολα δεκτές απ’ τον λαό. Κάποιες άλλες όμως όπως η Πλάκα, του Ψυρρή, τα Πετράλωνα κράτησαν τα παλιά τους ονόματα. Τα Παντρεμενάδικα ήταν ξεχωριστή περίπτωση. Κράτησε το δεύτερο όνομά της Μετς και έτσι είναι γνωστή μέχρι σήμερα.

H οδός Aρχιμήδους στο Mετς, όπως ήταν προπολεμικά. Λίγα σπίτια, άπλα, χωματόδρομος, ξεροί θάμνοι και πιτσιρικάδες που ποζάρουν για χάρη του φωτογράφου. Στο βάθος, διακρίνεται ο Yμηττός (φωτ.: Aρχείο K. Tσολάκου).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eποικισμός

Σιγά σιγά το Μετς εποικίζεται. Δίπλα στα μικρά λαϊκά και νεοκλασικά σπιτάκια που είχαν κτίσει οι πρώτοι κάτοικοι κτίζονται τώρα νέα. Από τα πρώτα το διώροφο αρχοντικό του στρατηγού Κωνσταντίνου Μαζαράκη – Αινιάν που ανατινάχθηκε τον Δεκέμβριο του 1944. Περίβλεπτο είχε μια πραγματικά θαυμάσια θέα προς την Αθήνα. Λίγο πιο κάτω το σπίτι του Ντούνια. Το 1928 στην οδό Αρδηττού 13 χτίζει το σπίτι του ο γνωστός αρχιτέκτονας και συνεργάτης της Αγγελικής Χατζημιχάλη, Αριστοτέλης Ζάχος. Από τους πρώτους αντιπροσώπους του κινήματος της επιστροφής στις ρίζες ο Ζάχος χτίζει το σπίτι του απλά και λειτουργικά. Το εσωτερικό, πλούσιο σε ξυλόγλυπτες κατασκευές κατά το πρότυπο των αρχοντικών της Βόρειας Ελλάδας ήταν όπως χαρακτηριστικά έγραψε ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου «ένα έτοιμο λαϊκό μουσείο».

Δυστυχώς, η κατοικία του Ζάχου κατεδαφίστηκε κατά τη διαπλάτυνση της Αρδηττού. Ποιος ξέρει τι να έγινε η μεγάλη συλλογή έργων λαϊκής τέχνης που μαζί με την Αγγελική Χατζαμιχάλη με μεράκι και αγάπη είχαν συγκεντρώσει…

Δίπλα στου Ζάχου βρισκόταν το εργαστήρι του αδερφού του Γρηγόρη Ξενόπουλου, γελοιογράφου, ψηφιδογράφου και σχεδιαστή βιτρώ Στέφανου, που «περιπατεί ως σειόμενος κλάδος κυπαρισσιού τα μαλλιά του πολλά και εν αταξία. Ο λαιμοδέτης του πάντοτε ιδιότροπου χρώματος, πάντοτε δραπετεύει από το γελέκον του και ανεμίζεται μεγαλοπρεπώς κάτωθεν του γενείου του», γράφει γι’ αυτόν ο Φ. Γιοφύλλης.

Στον ίδιο δρόμο στο νούμερο 34 το εργαστήρι των δύο πολύ σημαντικών νεοελλήνων γλυπτών, του μαθητή του Μπουρντέλ, Θανάση Απάρτη και Μέμου Μακρή. Λίγο παρά πέρα στην Μάρκου Μουσούρου 11 το σπίτι του ζωγράφου των βαλκανικών πολέμων Γιώργου Προκοπίου και του Πέτρου Ρούμπου. Το σπίτι του Προκοπίου μετεσκεύασε αργότερα ο γιος, γνωστός τεχνοκριτικός και καθηγητής του ΕΜΠ Αγγελος, με αρχιτέκτονα τον Τριποδάκη.

Σιγά σιγά η γειτονιά μετατρέπεται σε μια μικρή Μονμάρτη. Κι όπως η Μονμάρτη, έχει και το Μετς τα ταβερνάκια του και τα κρασοπουλιά του, όπου μαζεύονταν, σύμφωνα με τον Δημητριάδη, οι «βλάμηδες» της περιφερείας. «Ο Μανάκιας, το Λιακάκι, το Βαγγελάκι, ο Νόμπιλες, ο Βασάκιας, ο Τραχανάς όλο και παρατσούκλια η μανία της εποχής».

Oι πρώτες πολυκατοικίες

Στα χρόνια που ακολούθησαν και μέχρι τις μέρες μας το Μετς σιγά σιγά άλλαξε. Δίπλα στα μικρά λαϊκά και νεοκλασικά σπιτάκια υψώθηκαν κτίρια εκλεκτιστικά του μοντέρνου κινήματος και κάποια στιγμή χτίστηκε η πρώτη πολυκατοικία. Οι δρόμοι ασφαλτοστρώθηκαν. Αρκετοί έχουν πια πεζοδρομηθεί στις μέρες μας, μια παιδική χαρά δημιουργήθηκε στο τέλος της Μάρκου Μουσούρου, δεντροφυτεύτηκε το Aλσος Λογγίνου. Κι όμως εξακολουθεί μέχρι σήμερα να κρατάει το δικό του χαρακτήρα. Η ποικιλία των αρχιτεκτονικών ρυθμών των κτιρίων του, που πολλά από αυτά έχουν σχεδιαστεί από αξιόλογους αρχιτέκτονες, τα παλαιότερα κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία, οι πεζόδρομοι, οι δρομόσκαλες, οι δύο πλατείες στα όριά του, τα λίγα καταστήματα, το βοηθούν να διατηρεί μια εικόνα παραδοσιακής γειτονιάς. Μιας γειτονιάς λίγα λεπτά από το κέντρο της Αθήνας και ταυτόχρονα ήσυχης και ήρεμης που διατηρεί το χαρακτήρα και την ταυτότητά της, παρά τις όποιες αλλοιώσεις της. Iσως γι’ αυτό να εξακολουθούν να την προτιμούν οι καλλιτέχνες και σήμερα, όπως και τότε.

Απο την Καθημερινή.

Tags:

2 Responses to “Μετς μι απ!”

  1. κάγγελος Says:

    ρε δούλευε ρε και άσε τις φιξ,το δείλι πάμε σινεμά θα κάνω bruno υπέρβαση

  2. Herr Hum Says:

    Είμαι μέσα για την υπέρβαση αλλα σήμερις έχω καμνει πλάνα για εδώ
    http://www.avopolis.gr/live/dates_info.asp?id=29607

    Αν θέλετε ελάτε το δείλι και αύριο με το καλο μπρουνάρουμε σύσσωμοι!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: