οι απαραίτητες εξηγήσεις

by

Ο Buñuel κουβαλάει το σταυρό του στα γυρίσματα του "Γαλαξία"

Όταν η  συζήτηση έρχεται στο σχηματισμό, αλλά και την πρόσληψη της  κινηματογραφικής γλώσσας, σκέφτομαι ότι η κατανόηση της γλώσσας αυτής, του στοιχειώδους συντακτικού της, είναι  αυτονόητη σήμερα, αλλά κάθε άλλο παρά αυτονόητη ήταν πριν  από μερικές γενιές· η αλλαγή αυτή δεν παύει να με εντυπωσιάζει. Θυμάμαι λοιπόν το  επάγγελμα του explicador, που αναφέρει ο Buñuel στην αυτοβιογραφία του.  Ισπανία, γύρω στο 1915, οι πρώτες κινηματογραφικές αίθουσες:

Στη Σαραγόσα, εκτός από τον παραδοσιακό πιανίστα, κάθε αίθουσα είχε τον explicador της, δηλαδή κάποιον που στεκόταν όρθιος δίπλα στην οθόνη κι εξηγούσε με δυνατή φωνή τη δράση.

Ας πούμε, έλεγε:

– Λοιπόν, ο κόμης Ούγκο βλέπει τη γυναίκα του να περνάει στο μπράτσο ενός άλλου άντρα. Και πρόκειται να δείτε τώρα, κυρίες μου και κύριοι μου, πώς ανοίγει το συρτάρι του γραφείου του για να πάρει ένα ρεβόλβερ και να σκοτώσει την άπιστη γυναίκα του.

Ο κινηματογράφος έφερνε μια μορφή αφήγησης τόσο καινούργια, τόσο ασυνήθιστη, που η μεγάλη πλειοψηφία του κοινού δυσκολευόταν πολύ να καταλάβει τι διαδραματιζόταν στην οθόνη και πώς συνδέονταν τα γεγονότα από το ένα σκηνικό στο άλλο. Εμείς έχουμε ασυνείδητα εξοικειωθεί με την κινηματογραφική γλώσσα, το μοντάζ, τις σύγχρονες ή διαδοχικές δράσεις, ακόμη και τα φλας-μπακ. Εκείνη την εποχή ήταν δύσκολο για το κοινό να αποκρυπτογραφήσει μια καινούργια γλώσσα.

Εξ ου και η παρουσία του explicador.

Και συνεχίζει:

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τον τρόμο μου, τον οποίο άλλωστε συμμερίστηκε όλη η αίθουσα, όταν είδα το πρώτο τράβελλινγκ μπροστά. Πάνω στην οθόνη ένα κεφάλι ερχόταν προς το μέρος μας, μεγαλώνοντας ολοένα και περισσότερο, λες κι ερχόταν να μας καταβροχθίσει. Ήταν αδύνατο να φανταστούμε, έστω και για μια στιγμή, ότι ήταν η κάμερα που πλησίαζε το κεφάλι – ή ότι αυτό μεγάλωνε με κάποιο τρυκ, όπως στις ταινίες του Μελιές. Αυτό που βλέπαμε, ήταν ένα κεφάλι που ερχόταν καταπάνω μας και που μεγάλωνε υπερφυσικά. Και σαν τον απόστολο  Θωμα, πιστεύαμε κι εμείς αυτό που βλέπαμε.

Από την  απολαυστική αυτοβιογραφία  του Luis Buñuel που κυκλοφορεί με τον τίτλο “Η Τελευταία Πνοή”. ( Εκδόσεις Οδυσσέας, 1982, μετάφραση Μαρίας Μπαλάσκα)

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: