Archive for the ‘Left ?’ Category

Σβέντεν – Σβέντεν … Sheri Berman

October 2, 2010

H ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία χρειάζεται απελπισμένα ιδεολογική ανανέωση. Παρά τη γενικευμένη αίσθηση πως ο καπιταλισμός διέρχεται μια κρίση για την οποία βασικοί υπεύθυνοι είναι η πλεονεξία, η ανευθυνότητα, ο νεοφιλελευθερισμός και οι ανεξέλεγκτες αγορές, πουθενά στην Ευρώπη δεν παρατηρείται άνοδος της επιρροής των αριστερών κομμάτων, ούτε εμπεδώνεται η αίσθηση πως δικαιώνεται η αριστερή κοσμοθεωρία. Αυτό δεν είναι μόνο εκπληκτικό: είναι τραγικό. Όχι μόνο διότι αποκαλύπτει το γεγονός πως η αριστερά είναι ιδεολογικά εξαντλημένη και εν δυνάμει πολιτικά εξουδετερωμένη, αλλά και διότι έτσι μειώνεται καταλυτικά η δυνατότητα της Ευρώπης και του κόσμου να αντιμετωπίσουν την τρέχουσα κρίση με αποτελεσματικότητα και συντονισμό.

Μολοταύτα, παρά τη γενικευμένη αίσθηση πως αντιμετωπίζουμε έναν εντελώς καινούργιο κόσμο, τα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σήμερα δεν είναι παρά η τελευταία εκδοχή ενός πολύ παλιού ζητήματος: του πώς δηλαδή θα εξασφαλίσουμε πως ο καπιταλισμός θα δημιουργεί βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ ταυτόχρονα οι κοινωνίες θα προστατεύονται από ηθικά και κοινωνικά ανεύθυνες συμπεριφορές και από το ξεθεμέλιωμα παραδόσεων, κοινοτικών δομών και πολιτιστικών παραδόσεων που επιφέρει η λειτουργία του καπιταλισμού.

Σε αυτό το πολύ συγκεκριμένο ερώτημα θέλησαν ήδη να απαντήσουν, εδώ και πάνω από έναν αιώνα, οι σοσιαλδημοκράτες, μη διστάζουν προς τούτο να διαρρήξουν τις σχέσεις τους με πολλούς συντρόφους τους εντός του σοσιαλιστικού κινήματος.

Στα τέλη του 19ου αιώνα αναπτύχθηκε ένα σχίσμα στη δημοκρατική αριστερά, μεταξύ αυτών που θεωρούσαν πως η ύπαρξη ενός καλύτερου κόσμου προϋπέθετε το ξεπέρασμα του καπιταλισμού (τους «δημοκρατικούς σοσιαλιστές») κι εκείνων που θεωρούσαν αντιθέτως πως ήταν δυνατό να υπάρξουν μεγάλες βελτιώσεις εντός του καπιταλιστικού πλαισίου (τους «σοσιαλδημοκράτες»). Η δεύτερη ομάδα, αν και είχε πλήρη συνείδηση των μειονεκτημάτων του καπιταλισμού, αναγνώριζε παράλληλα το πελώριο παραγωγικό του δυναμικό και επιχειρηματολόγησε υπέρ της άποψης πως πρώτο καθήκον της αριστεράς ήταν να βρει τρόπους να μεγεθύνει τα πλεονεκτήματα της λειτουργίας των αγορών, μειώνοντας ταυτόχρονα το κόστος της.

(more…)

Για τη σύγχρονη ανανεωτική Αριστερά

May 24, 2010

18/05/2010 Ελευθεροτυπία – Φ. Κουβέλης

Η παγκοσμιοποιημένη διάσταση των οικονομικών και πολιτικών διαδικασιών και η κρίση του κράτους – έθνους έχουν αλλάξει ριζικά τα δεδομένα. Η Αριστερά είναι μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις και σε μεγάλες ιστορικές ευκαιρίες, υποχρεωμένη να επαναπροσδιορίσει βασικά στοιχεία της στρατηγικής και της φυσιογνωμίας της και να διασφαλίσει ένα σταθερό βηματισμό στη νέα εποχή.

 Είναι λάθος να ερμηνεύει την εκρηκτικότητα των νέων κινημάτων με φθαρμένα αναλυτικά εργαλεία και να θεωρεί «αριστερή» την αυτοεκτόπισή της από τις κεντρικές πολιτικές διαδικασίες, όπως είναι επίσης λάθος να θεωρεί ότι ο αριστερός μεταρρυθμισμός εξαντλείται στον στόχο της συμμετοχής της στην άσκηση της εξουσίας, δηλαδή σε έναν άμετρο κυβερνητισμό.

Η Αριστερά πρέπει να είναι ριζοσπαστική και μεταρρυθμιστική.

Ο νέος αριστερός μεταρρυθμισμός έχει νόημα και γόνιμες προοπτικές όταν επιχειρείται σε κάθε βήμα με τη συμμετοχή, την πάλη και τον έλεγχο των εργαζομένων, όταν οι συγκεκριμένες λύσεις και πολιτικές που προωθεί εμπνέονται και χαρακτηρίζονται από τις αρχές του δημοκρατικού σοσιαλισμού, όταν είναι δηλαδή κοινωνικά γενικεύσιμες και υπηρετούν την ελευθερία, την ισότητα και την αλληλεγγύη.

 Ο σοσιαλισμός δεν θα έλθει με τη συγκέντρωση δυνάμεων που κάποια στιγμή θα μπορέσουν να τον πραγματώσουν «απ’ ευθείας». Η πορεία προς το σοσιαλισμό θα κριθεί στο έδαφος του δημοκρατικού ζητήματος με την οικονομική, κοινωνική και πολιτική έννοια.

 Σήμερα, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και ιδεολογικών προταγμάτων, πολλές δυνάμεις του ευρύτερου αριστερού χώρου αναζητούν νέα έμπνευση και ανανεωμένες στρατηγικές. Πυκνώνουν οι αναζητήσεις για τη νέα Αριστερά του 21ου αιώνα, πέραν της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας, των κομμουνιστικών κομμάτων και του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

Για τη σύγχρονη δημοκρατική Αριστερά στρατηγικός στόχος είναι ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία. Ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία δεν αποτελεί ένα κλειστό «σύστημα», που αντιπαρατίθεται σε ένα άλλο κλειστό «σύστημα», αυτό του καπιταλισμού και που αναμένει την καταστροφή του ώστε να οικοδομηθεί στις στάχτες του.

Σήμερα Δημοκρατία και Σοσιαλισμός συνυφαίνονται σε δυναμική αλληλεξάρτηση, που προωθεί συνεχώς τον κοινωνικό μετασχηματισμό.
(more…)